ปริศนา เจ้า แม่ วัด ดุสิต ต้น ราชวงศ์ จักรี เจ้า หรือ สามัญชน [เพลง] พระ ราชวงศ์ จักรี เป็น พระ ราชวงศ์ ที่ มี อายุ ยืน ยาว ที่ สุด ใน ประวัติศาสตร์ ชาติ ทาง พระ ราชพงศาวดาร และ ตำรา ประวัติศาสตร์ มี ให้ ศึกษา ประวัติ โดย ละเอียด จำนวน มาก โดย เฉพาะ พระ บรมเดชานุภาพ พระ ราชกรณียกิจ ของ พระ มหากษัตริย์ ทุก พระ องค์ แต่ หาก สังเกต อย่าง ดี ก็ จะ พบ ว่า ใน บรรดา ประวัติ ของ พระ ราชวงศ์ หรือ พระ ราชประวัติ พระ มหากษัตริย์ เรา ยัง ขาด แคลน ข้อ มูล ที่ กล่าว ถึง บาง ช่วง ใน ภาค ปฐมวัย แห่ง พระ มหากษัตริย์ ตาม พระ องค์
เท่า กับ ว่า เรา ยัง ขาด ความ รู้ เรื่อง วัย เด็ก ของ พระ มหากษัตริย์ ไทย โดย เฉพาะ พระ องค์ ก่อน รัชกาล ที่ 5 ขึ้น ไป ทั้ง นี้ เป็น เพราะ การ จด พงศาวดาร ใน ยุค ก่อน ได้ เว้น ที่ จะ กล่าว ถึง พระ ราชประวัติ ก่อน เสวย ราชย์ จะ ด้วย ธรรมเนียม หรือ ด้วย เหตุ ไม่ บาง คน อย่าง ใด อย่าง หนึ่ง ก็ ตาม ทำ ให้ ประวัติศาสตร์ ใน ช่วง ดัง กล่าว เป็น เพียง ภาพ ลาง ๆ ไม่ แจ่ม ชัด เท่า ที่ ควร พระ ราชพงศาวดาร จึง เป็น แต่ เพียง เนื้อ เรื่อง ที่ ได้ รับ พระ บรมราชานุญาต ให้ เปิด เผย ได้ แน่ นอน ว่า เรื่อง ราว เหล่า นั้น จำเป็น ต้อง
คัด กรอง เพื่อ การ เปิด เผย จริง ๆ เหตุ เพราะ ว่า การ จด พงศาวดาร กรุง รัตนโกสินทร์ นั้น เกิด ขึ้น ร่วม สมัย กับ การ เกิด การ พิมพ์ ขึ้น ใน ประเทศ ประกัน เลย อีก ประการ หนึ่ง คือ แต่ ละ บุคคล แต่ ละ สกุล ย่อม มี เรื่อง ราว อัน ควร ปิด บัง ไว้ ทั้ง สิ้น หาก ย้อน กลับ ไป ถึง สมัย กรุงศรีอยุธยา ยัง มี เรื่อง ราว ที่ ควร ปก ปิด มาก กว่า ใน สมัย พระ รัตนโกสินทร์ ไม่ เว้น แม้ แต่ พระ นาม ของ พระ มหากษัตริย์ ก็ ถือ เป็น เรื่อง ปก ปิด เช่น กัน นี่ โกลาแชด กล่าว ไว้ ว่า การ ปก ปิด พระ นาม ของ พระ มหากษัตริย์ ถือ เป็น นโยบาย ทาง การ เมือง
ของ ราชอาณาจักร สยาม ที่ จะ ออก พระ นาม พระ เจ้า แผ่น ดิน ให้ เป็น ที่ รู้ แก่ ประชา ชน พลเมือง ได้ ก็ ต่อ เมื่อ เสด็จ สวรรคต แล้ว ดัง นั้น นิโกลาแชร์ ผู้ เขียน หนังสือ ประวัติศาสตร์ ธรรมชาติ และ การ เมือง แห่ง ราชอาณาจักร ใน ปี พุทธศักราช 2231 ใน สมัย สมเด็จ พระ นารายณ์ ต้อง ใช้ เทคนิค พอ สม ควร กว่า จะ ได้ พระ นาม ที่ แท้ จริง ของ สมเด็จ พระ นารายณ์ การ เปิด เผย พระ นาม รวม ไป ถึง อธิบาย ความ หมาย ของ พระ นาม พระ มหากษัตริย์ เกิด ขึ้น จริง ๆ ใน สมัย รัชกาล ที่ 4 ไม่ เพียง แต่ ทรง เปิด เผย พระ นาม เท่า นั้น ยัง ทรง เป็น พระ มหากษัตริย์ พระ องค์ แรก ที่
เปิด เผย ประวัติ ความ เป็น มา ของ ราชตระกูล อีก ด้วย โดย มี พระ ราชหัตถเลขา ถึง เชิญ จอน เบาว์ริง ไว้ อย่าง ค่อน ข้าง ชัด เจน ตรง ไป ตรง มา ทรง ยอม รับ ที่ จะ ไม่ ใช่ ไทย แท้ หาก แต่ เป็น มอญ ผสม จีน ใน ชั้น บรรพบุรุษ ต้น ตระกูล สิ่ง ที่ น่า สังเกต ทรง อ้าง อิง ต้น ตระกูล ที่ เป็น แต่ เพียง เสนาบดี ตาม ประเทศ ไม่ ได้ ส่ง อ้าง ถึง บรรพบุรุษ ที่ เป็น เชื้อ พระ วงศ์ หรือ อดีต พระ มหากษัตริย์ แห่ง สยาม ประเทศ นอก จาก นี้ ก็ ไม่ ได้ ส่ง เอ่ย ถึง โกษา ปาน ใน ฐานะ เชื้อ เจ้า ไว้ ใน ที่ ใด เลย พระ บาท สมเด็จ พระจอมเกล้า เจ้า อยู่ หัว ทรง
กล่าว ถึง เรื่อง ราว ของ ตระกูล อะไร เรา สอง สาม ชั่ว อายุ คน จน กระทั่ง มา ถึง เรื่อง ของ สมเด็จ พระ ปฐมบรม มหาชนก ทองดี แต่ ใน เอกสาร อื่น ได้ เชื่อม รอย ต่อ ตระกูล ทอง ตรง นี้ ไว้ บ้าง แล้ว คือ บุตร คน ใหญ่ ของ โกษา ปาน ชื่อ นาย ขุน ทอง หรือ นาย ทอง ได้ เป็น เจ้าพระยา วรวงศ์สาธิราช อุ่น นาย ทอง คน ใหญ่ คือ นาย ทอง คำ รับ ราชการ เป็น พระยา ราชนุกูล ใหญ่ ของ นาย ทอง คำ คือ นาย ทองดี คือ สมเด็จ พระ บรมมหาราช เป็น ที่ หลวง พินิจ อักษร หรือ พระ อักษร สุนทรศาสตร์ บิดา นาย ทองด้วง คือ พระ บาท สมเด็จ พระ พุทธยอดฟ้า จุฬาโลก
ใน พระ ราชหัตถเลขา ฉบับ นี้ ไม่ ได้ กล่าว เน้น ถึง เรื่อง การ เป็น เจ้า ของ ราชวงศ์ แต่ ทรง เน้น ย้ำ ถึง การ เป็น ตระกูล เสนาบดี และ คหบดี ที่ เป็น ชาว จีน โดย ทรง กล่าว ถึง นาย ทองดี ต้น ราชสกุล ที่ ได้ ลูก เศรษฐี จีน เป็น ภรรยา ท่าน ได้ ออก จาก สเกลัง ไป ยัง อยุธยา ที่ ซึ่ง ได้ รับ คำ แนะ นำ ให้ เข้า รับ ราชการ และ ได้ สมรส กับ ที่ ดาว รูป นาม ของ ครอบครัว คฤหบดี จีน ที่ ร่ำ รวย ที่ สุด ใน ย่าน ที่ อยู่ อาศัย ของ ชาว จีน ภาย ใน กำแพง เมือง ตรง มุม ด้าน ตะวัน ออก เฉียง ใต้ ของ อยุธยา แม้ แต่ ใน พระ ราชนิพนธ์ ปฐมวงศ์
ก็ ไม่ ได้ กล่าว ยอก ย้อน ขึ้น ไป ถึง บรรพบุรุษ รุ่น ก่อน ซาปาน ไม่ ว่า เรื่อง ใด ๆ รวม ถึง ด้วย ความ เป็น เจ้า แต่ ทรง กล่าว ย้อน เพียง พระ ปฐมบรม มหาชนก เท่า นั้น ว่า เป็น ตระกูล ใหญ่ คือ เป็น การ อธิบาย ถึง พระ บาท สมเด็จ พระ พุทธยอดฟ้า จุฬาโลก ว่า ได้ ประสูติ ใน ชาติ ตระกูล ที่ ยิ่ง ใหญ่ และ ร่ำ รวย แต่ เอกสาร ชั้น หลัง พบ ได้ หลาย ต่อ หลาย ชิ้น ที่ พยายาม สืบ เสาะ ค้น หา และ ถูก พระ ราชวงศ์ จักรี เข้า กับ พระ ราชวงศ์ สุโขทัย ใน สมัย อยุธยา หรือ วง พระ มหาธรรมราชา โดย เฉพาะ ที่ สมเด็จ พระ นเรศวร บุคคล ที่ เป็น สาย โซ่ สำคัญ
เชื่อม ต่อ 2 สาแหรก นี้ เข้า ด้วย กัน คือ เจ้า แม่ วัด ดุสิต ปัญหา สำคัญ ก็ คือ เจ้า แม่ วัด ดุสิต ท่าน นี้ เป็น เชื้อ พระ วงศ์ และ เหตุ ใด พระ บาท สมเด็จ พระจอมเกล้า เจ้า อยู่ หัว พระ ราชพงศาวดาร ไทย และ เอกสาร ต่าง ประเทศ จึง ไม่ มี ฉบับ ใด อ้าง ถึง ความ เป็น เจ้า ของ ท่าน ผู้ นี้ ด้วย เหตุ ที่ เจ้า แม่ วัด ดุสิต เป็น สาย สกล ที่ สืบ ได้ สูง สุด ของ พระ ราชวงศ์ จักรี สามารถ อ้าง อิง ได้ และ เชื่อ ได้ ว่า มี ตัว ตน จริง โดย มี หลัก ฐาน สำคัญ ที่ แน่ ชัด ว่า ท่าน ผู้ นี้ เป็น มารดา ของ โกษา ปาน มี ปรากฏ อยู่ ใน เอกสาร
ต่าง ประเทศ และ พระ ราชพงศาวดาร ไทย หลาย ฉบับ ล่า รูป แบบ ได้ พูด ถึง เจ้า แม่ วัด ดุสิต ว่า เป็น มารดา ของ ราชทูต โกษาปณ์ ไว้ ดัง นี้ มารดา ของ ท่าน เอก สำหรับ สอง พี่ น้อง โกรธสาห์ เหล็กและ โกษา ปาน ลูก เจ้า แม่ วัด ดุสิต ใน ฐานะ ที่ ได้ ดื่ม น้ำ นม ร่วม กัน ใน คราว ที่ โกษา เหล็ก ต้อง ล้ม ป่วย ถึง แก่ ชีวิต ดัง นี้ ต่อ มา ภาย หลัง แผ่น ดิน สมเด็จ พระ นารายณ์ พระ ราชพงศาวดาร กรุง เก่า ได้ เอ่ย ถึง เจ้า แม่ วัด ดุสิต ใน นาม เจ้า แม่ ผู้ เฒ่า กล่าว โดย รวม ก็ คือ ทาง พระ ราชนิพนธ์ ปฐมวงศ์ จดหมาย เหตุ ลาลูแบร์ และ พระ ราชพงศาวดาร กรุง
เก่า ไม่ ได้ กล่าว ถึง สาย ตระกูล ของ เจ้า แม่ วัด ดุสิต ไว้ ว่า จะ เป็น เชื้อ พระ วงศ์ สาย ไหน นอก จาก นี้ ยัง ไม่ ได้ ยก ย่อง บุตร ของ ท่าน ทั้ง สอง ว่า สาย เจ้า แตก ประการ ใด เช่น เมื่อ คราว ที่ สมเด็จ พระ นารายณ์ ทรง fence ก็ แนะ นำ น้อง ชาย ถวาย ก็ ตัด เรียก เสมอ ด้วย ใคร ทั่ว ไป ไม่ ได้ ไว้ เชื้อ แม้ แต่ น้อย จึง มี พระ ราชโองการ ตรัส สั่ง ให้ หา ใน ปาน เข้า มา เฝ้า แล้ว ตัด ว่า ไอ้ ปาน เบิ่ง มี สติ ปัญญา อยู่ กู จะ ใช้ ให้ เป็น นาย กำปั่น ไป ณ เมือง ฝรั่งเศส สืบ ดู สมบัติ พระ เจ้า ฝรั่งเศส จะ เห็น ได้ ว่า เอกสาร ทั้ง หลาย ที่ ยก มา นี้ ยัง
ไม่ พบ เบาะแส ใด ที่ พอ จะ อนุมาน ได้ ว่า เจ้า แม่ วัด ดุสิต เดช เจ้า แม่ ผู้ เฒ่า เป็น เชื้อ พระ วงศ์ หรือ ไม่ โดย เฉพาะ อย่าง ยิ่ง ความ เป็น เจ้า ตาม ความ หมาย ของ ธรรมเนียม นั้น นับ เอา เฉพาะ ลูก เธอ หรือ หลาน เธอ นั่น คือ ไม่ ต่ำ กว่า พระ เจ้า หลาน เธอ และ หม่อม เจ้า จึง ยัง ไม่ มี หลัก ฐาน ใด พอ จะ ยืน ยัน ได้ ว่า เจ้า แม่ วัด ดุสิต เป็น ลูก เธอ หรือ หลาน เธอ พระ เจ้า แผ่น ดิน พระ องค์ ใด เหลือ เพียง เบาะแส ซ่อน อยู่ ที่ อาจ จะ ชี้ ได้ ว่า ท่าน ผู้ นี้ เป็น เจ้า นาย และ เป็น เบาะแส เดียว เท่า นั้น ที่ ยึด เป็น หลัก ฐาน ได้ คือ ที่
มา ของ ชื่อ วัด ดุสิต ใน ชื่อ เจ้า แม่ วัด ดุสิต นั่น เอง สำหรับ พระ นาม แท้ จริง ของ เจ้า แม่ วัด ดุสิต นั้น ถึง บัด นี้ ยัง คง ต้อง ถือ ว่า เป็น ปริศนา เช่น ต่อ ของ ประวัติศาสตร์ ราชวงศ์ จักรี ที่ ยัง คลี่ คลาย ไม่ ได้ จะ อาศัย อ้าง อิง พระ นาม จาก เอกสาร รุ่น หลัง ก็ เลื่อน ลอย เต็ม ที ส่วน คำ ตัด เรียก ว่า เจ้า แม่ วัด ดุสิต ของ สมเด็จ พระ นารายณ์ ก็ เป็น คำ ตอบ ที่ ดี ที่ สุดอีก ชั้น หนึ่ง คือ เป็น พระ นาม โดย ตำแหน่ง ซึ่ง ถือ เป็น ธรรมเนียม นิยม ที่ คน รุ่น ก่อน จะ ไม่ ได้ ตรง เช่น สมเด็จ พระ เจ้า ท้าย สระ เป็น ต้น และ คำ ตัด
เรียก เจ้า แม่ วัด ดุสิต ก็ ถือ เป็น การ ยืน ยัน จาก สมเด็จ พระ นารายณ์ เป็น อย่าง ดี ว่า ท่าน ผู้ นี้ เป็น เจ้า จริง ๆ ปริศนา เจ้า แม่ วัด ดุสิต
